Kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (01/10/1876 - 01/10/2026)
Ngày 01/10/2026, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta hướng tới kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (01/10/1876 - 01/10/2026) - chí sĩ yêu nước tiêu biểu, nhà trí thức lớn, nhà hoạt động chính trị, văn hóa và báo chí xuất sắc của dân tộc Việt Nam. Đây là dịp để ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của Cụ đối với sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì quyền dân sinh, dân chủ và hạnh phúc của Nhân dân; đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức trách nhiệm và tinh thần phụng sự Tổ quốc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Một đời nặng lòng với non sông, đất nước
Cụ Huỳnh Thúc Kháng, tên khai sinh là Huỳnh Hanh, tự Giới Sanh, hiệu Minh Viên, sinh ngày 01/10/1876 tại làng Thạnh Bình, tỉnh Quảng Nam. Sinh trưởng trong một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và hiếu học, Cụ sớm nổi tiếng thông minh, ham học, có ý chí và hoài bão lớn.
Năm 1900, Cụ đỗ Giải nguyên; năm 1904 đỗ Tiến sĩ. Tuy nhiên, trước thực trạng đất nước mất độc lập, Nhân dân chịu cảnh áp bức, Cụ không lựa chọn con đường làm quan để tìm kiếm danh lợi mà sớm dấn thân vào con đường yêu nước, tìm tòi những tư tưởng tiến bộ, mong muốn canh tân đất nước và nâng cao dân trí.
Đầu thế kỷ XX, cùng với các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp và nhiều sĩ phu tiến bộ, cụ Huỳnh Thúc Kháng tham gia phong trào Duy Tân, cổ vũ việc nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí, cải cách giáo dục, phát triển kinh tế và xây dựng ý thức tự lực, tự cường trong Nhân dân.
Năm 1908, Cụ bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Suốt 13 năm trong lao tù, trước những thử thách khắc nghiệt, Cụ vẫn giữ vững khí tiết, ý chí và niềm tin đối với con đường đấu tranh vì dân, vì nước. Những năm tháng tù đày không làm lay chuyển tinh thần của một người yêu nước mà càng hun đúc bản lĩnh, nghị lực và chiều sâu tư tưởng của Cụ.
Dùng ngòi bút làm vũ khí đấu tranh, bảo vệ quyền lợi Nhân dân
Sau khi được trả tự do năm 1921, cụ Huỳnh Thúc Kháng tiếp tục hoạt động yêu nước bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện lịch sử.
Năm 1926, Cụ được bầu làm dân biểu Trung Kỳ và được cử làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Tại nghị trường, Cụ thể hiện tinh thần đấu tranh công khai, thẳng thắn, kiên trì bảo vệ quyền lợi của Nhân dân, phản đối những chính sách cai trị bất công và đòi hỏi các quyền dân sinh, dân chủ.
Đặc biệt, năm 1927, cụ Huỳnh Thúc Kháng sáng lập báo Tiếng Dân tại Huế, đồng thời giữ cương vị chủ nhiệm kiêm chủ bút. Trong 16 năm hoạt động, từ năm 1927 đến năm 1943, Tiếng Dân đã trở thành một diễn đàn báo chí có ảnh hưởng, góp phần truyền bá tư tưởng yêu nước, nâng cao dân trí, phản ánh đời sống xã hội, bảo vệ quyền lợi của Nhân dân và cổ vũ tinh thần dân tộc. Báo đã xuất bản 1.766 số trước khi bị đình bản.
Di sản báo chí của cụ Huỳnh Thúc Kháng còn gợi mở nhiều giá trị đối với người làm báo hôm nay: coi trọng sự thật, trách nhiệm với xã hội, tiếng nói của Nhân dân và bản lĩnh trước những thử thách. Qua nghị trường và báo chí, Cụ nhất quán theo đuổi mục tiêu bảo vệ quyền lợi Nhân dân, đấu tranh cho dân sinh, dân chủ và lợi ích dân tộc.
Từ một chí sĩ yêu nước đến người được giao trọng trách của Nhà nước cách mạng
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách. Trân trọng tài năng, uy tín và đức độ của cụ Huỳnh Thúc Kháng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời Cụ tham gia Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
Dù tuổi đã cao, Cụ vẫn không quản khó khăn, đem hết trí tuệ và tâm huyết tham gia xây dựng, củng cố chính quyền cách mạng, góp phần tập hợp và đoàn kết các tầng lớp nhân sĩ, trí thức và Nhân dân. Cụ được giao nhiều trọng trách quan trọng, thể hiện sự tin cậy của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhà nước cách mạng đối với một nhân sĩ yêu nước có uy tín lớn.
Đầu năm 1946, Cụ được cử làm Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam. Tháng 5/1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp, cụ Huỳnh Thúc Kháng được giao giữ trọng trách Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Trong thời gian đảm nhiệm trọng trách này, Cụ đã chủ tọa các phiên họp của Hội đồng Chính phủ, tham gia giải quyết nhiều vấn đề quan trọng về đối nội, đối ngoại, góp phần giữ vững hoạt động của bộ máy Nhà nước trong một thời điểm đặc biệt khó khăn của đất nước. Phương châm “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” được gắn với phong cách ứng xử chính trị của Cụ trong giai đoạn này, thể hiện bản lĩnh, sự linh hoạt nhưng kiên định với những lợi ích căn bản của dân tộc.
Tấm gương về khí tiết, đoàn kết và phụng sự Nhân dân
Cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng là một hành trình nhất quán từ học tập, hoạt động yêu nước, đấu tranh nghị trường, làm báo đến tham gia xây dựng chính quyền cách mạng. Ở mỗi cương vị, Cụ đều đặt lợi ích của dân tộc và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.
Năm 1947, trong lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn khó khăn, Cụ được Chính phủ cử vào Trung Bộ để làm nhiệm vụ động viên đồng bào, chiến sĩ. Trên đường đi, Cụ lâm bệnh nặng và qua đời ngày 21/4/1947 tại Quảng Ngãi. Trước lúc qua đời, Cụ vẫn hướng về đất nước, kêu gọi đồng bào, chiến sĩ đoàn kết, tiếp tục cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
Nhìn lại chặng đường 150 năm kể từ ngày Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ra, những giá trị mà Cụ để lại vẫn có ý nghĩa sâu sắc. Đó là lòng yêu nước, tinh thần tự học, ý thức trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia, bản lĩnh trước thử thách, sự thẳng thắn trong đấu tranh bảo vệ lẽ phải và trên hết là tinh thần hết lòng vì nước, vì dân.
Noi gương Cụ Huỳnh, phát huy trách nhiệm trong xây dựng quê hương, đất nước
Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ là dịp tưởng nhớ và tri ân một chí sĩ yêu nước tiêu biểu, mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhận thức sâu sắc hơn những giá trị lịch sử, tư tưởng và nhân cách mà Cụ để lại.
Đối với thế hệ hôm nay, noi gương Cụ trước hết là không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh, giữ gìn phẩm chất đạo đức, nâng cao tinh thần trách nhiệm; đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng; phát huy tinh thần đoàn kết, ý thức tự lực, tự cường và trách nhiệm với cộng đồng.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đó là tinh thần tận tụy với công việc, gần dân, trọng dân, lắng nghe Nhân dân và phục vụ Nhân dân bằng trách nhiệm, kỷ luật và hiệu quả.
Đối với thế hệ trẻ, di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng nhắc nhở về giá trị của tri thức, lý tưởng sống, lòng yêu quê hương, đất nước và khát vọng đóng góp cho cộng đồng. Trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập, tinh thần tự học, tự lực, sáng tạo và trách nhiệm xã hội càng trở nên cần thiết.
Đặc biệt, từ tấm gương một nhà báo luôn coi trọng sự thật và trách nhiệm trước Nhân dân, những người làm công tác thông tin, tuyên truyền hôm nay càng cần phát huy tinh thần trách nhiệm, tính chính xác, tính nhân văn và bản lĩnh nghề nghiệp; góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội và phục vụ nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (01/10/1876 - 01/10/2026) là dịp để các thế hệ hôm nay thành kính tưởng nhớ một nhân cách lớn của dân tộc; đồng thời tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà Cụ đã dành trọn cuộc đời vun đắp: lòng yêu nước, khí tiết, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm với Nhân dân và ý chí phụng sự Tổ quốc.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, những cống hiến của cụ Huỳnh Thúc Kháng tiếp tục là nguồn động viên, nhắc nhở mỗi người Việt Nam hôm nay biết trân trọng quá khứ, sống có trách nhiệm với hiện tại và chung sức xây dựng một đất nước Việt Nam ngày càng phát triển, giàu mạnh, văn minh, Nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc../.
Hoàng Anh - Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Trung Lý